Gps-tracker in je auto: wat zegt de wet in Nederland?

In je eigen auto mag je in Nederland gewoon een gps-tracker plaatsen, bijvoorbeeld tegen diefstal of voor je rittenregistratie. Iemand anders volgen met een tracker mag niet zonder bewijsbare toestemming van de eigenaar, en heimelijk volgen kan strafbaar zijn. Een werkgever mag een tracker in een auto van de zaak alleen gebruiken als dat aantoonbaar nodig is en de privacy van de werknemer goed is meegewogen. Er bestaat geen aparte "trackerwet". De regels komen uit de AVG, het strafrecht en het arbeidsrecht. Hieronder lees je per situatie wat wel en niet mag, en waar je als koper of verkoper van een auto op let.

Kort samengevat

• Eigen auto: een tracker is toegestaan voor legitieme doelen, zoals diefstalpreventie of het bijhouden van ritten.
• Auto van een ander: zonder duidelijke, bewijsbare toestemming van de bezitter is het in principe verboden. Heimelijk iemand volgen kan strafbaar zijn.
• Bedrijfs- en leaseauto's: de werkgever heeft een gerechtvaardigd belang nodig, moet de noodzaak onderbouwen en heeft vaak instemming van de ondernemingsraad nodig. Bij stelselmatige monitoring is eerst een DPIA verplicht.
• Privéritten in een zakenauto: daar weegt de privacy van de werknemer meestal zwaarder. Veel bedrijven laten de tracker dan uitzetten.
• Auto kopen of verkopen: controleer of er een tracker of een gekoppelde app aanwezig is, en zorg dat toegang en locatiegegevens netjes worden overgedragen of gewist.

Inhoudsopgave

• Welke wetten gelden voor een gps-tracker?
• Een gps-tracker in je eigen auto
• Een tracker in de auto van iemand anders
• Gps in leaseauto's en bedrijfsauto's
• Connected cars: de auto die zelf je locatie deelt
• Auto kopen of verkopen: let op de tracker en de data
• Wat mag wel en niet: overzicht per situatie
• Ons perspectief: volg je auto, niet de mensen erin
• Je auto controleren en bewaken zonder tracker
• Veelgestelde vragen
• Bronnen

Welke wetten gelden voor een gps-tracker?

De Nederlandse wet noemt gps-trackers nergens als apart onderwerp. Of het gebruik is toegestaan, hangt af van drie vragen: van wie is de auto, wie rijdt erin, en wat doe je met de locatiegegevens?

Drie wetgevingsterreinen spelen een rol:

1. De AVG (privacywet). Een locatie die je aan een persoon kunt koppelen, is een persoonsgegeven. Wie die gegevens verzamelt over iemand anders, moet een geldige grondslag hebben, de gegevens goed beveiligen en ze niet langer bewaren dan nodig. De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) houdt hier toezicht op.
2. Het strafrecht. Iemand zonder zijn medeweten volgen, of een tracker plaatsen op een auto die niet van jou is, kan strafbaar zijn.
3. Het arbeidsrecht. Voor werkgevers gelden extra spelregels, zoals de rol van de ondernemingsraad en de verplichting om een afweging te maken tussen het bedrijfsbelang en de privacy van werknemers.

Volg je alleen je eigen auto, die alleen jij gebruikt? Dan speelt de AVG nauwelijks een rol. Rijden er anderen in, of plaats je de tracker in een auto van iemand anders, dan wordt het snel juridisch gevoelig.

Een gps-tracker in je eigen auto

Dit is de eenvoudigste situatie. Staat de auto op jouw naam, dan mag je er een tracker in plaatsen. Volgens AD-autojournalist Niek Schenk mag een tracker wettelijk gezien worden gebruikt voor eigen bezittingen, zoals je eigen auto.

Gebruikelijke en legitieme doelen zijn:

• Diefstalpreventie en terugvinden. Wordt je auto gestolen, dan kun je de politie een actuele locatie geven.
• Rittenregistratie. Een tracker kan automatisch bijhouden waar en wanneer je rijdt. Wil je daarmee bij de Belastingdienst aantonen hoeveel je privé rijdt, controleer dan vooraf op de site van de Belastingdienst aan welke eisen een rittenadministratie moet voldoen. Niet elk systeem is daar zonder meer geschikt voor.
• Inzicht in gebruik. Denk aan het bijhouden van onderhoudsintervallen op basis van gereden kilometers.

Let op één uitzondering: rijdt iemand anders regelmatig in jouw auto, zoals je partner, een volwassen kind of iemand aan wie je de auto uitleent, dan volg je in feite ook die persoon. Vertel het die bestuurder vooraf. Zo voorkom je discussie en blijft het gebruik in de sfeer van diefstalpreventie in plaats van controle.

Wil je je auto beveiligen, dan is een tracker één laag van meerdere. Op onze pagina over je auto beveiligen tegen diefstal lees je welke maatregelen in de praktijk het meeste effect hebben.

Een tracker in de auto van iemand anders

Hier ligt de grens. Staat de auto niet op jouw naam, dan is het plaatsen van een tracker in principe verboden, tenzij de bezitter duidelijk toestemming heeft gegeven. Die toestemming moet bewijsbaar zijn. Een mondelinge afspraak is in een conflict lastig aan te tonen. Leg toestemming daarom schriftelijk vast, bijvoorbeeld per e-mail.

Iemand stiekem volgen is meer dan een privacyschending. Wie een ander langere tijd heimelijk in de gaten houdt, kan te maken krijgen met een aangifte en een strafzaak. Vermoed je dat iemand jou volgt, ga dan naar de politie in plaats van zelf de confrontatie aan te gaan.

Partner, ex of kind

De meeste vragen gaan over situaties binnen een gezin of relatie. Een paar vuistregels:

• Gezamenlijke auto. Ook als de auto van jullie samen is, volg je met een tracker een ander persoon. Doe het alleen openlijk en met instemming.
• Ex-partner. Een tracker op de auto van een ex is een duidelijk risico. Ook als je zorgen hebt, bijvoorbeeld over de kinderen, is dit een zaak voor een advocaat of mediator, niet voor een verborgen kastje onder de bumper.
• Jonge bestuurder. Rijdt je kind in een auto die op jouw naam staat, dan ben je eigenaar. Toch werkt openheid het best: een tracker waarvan je kind weet dat hij er zit, levert minder conflict op dan een ontdekking achteraf.

Wat een rechter doet met trackerbewijs

Mensen plaatsen soms een tracker om bewijs te verzamelen, bijvoorbeeld in een echtscheiding of een conflict over alimentatie. Dat is juridisch riskant. In een civiele zaak kan een rechter het belang van waarheidsvinding afwegen tegen de privacy van de betrokkene. Onrechtmatig verkregen bewijs wordt dus niet automatisch geweigerd, maar dat betekent niet dat het gebruik van de tracker daarmee rechtmatig wordt.

In een zaak bij de Rechtbank Zeeland-West-Brabant uit 2020 (NJFS 2021/274) oordeelde de rechter dat het plaatsen van een gps-tracker onder een auto geen wederrechtelijk aftappen van gegevens uit een geautomatiseerd werk was. De tracker legde alleen de eigen locatie vast en was niet verbonden met de systemen van de auto. Dat is een oordeel over één specifiek wetsartikel. Het zegt niet dat heimelijk volgen in het algemeen is toegestaan. Overweeg je een tracker in te zetten in een juridisch conflict, bespreek dat dan eerst met je advocaat.

Gps in leaseauto's en bedrijfsauto's

Voor werkgevers en leasebedrijven zijn de regels het scherpst, omdat de AVG volledig van toepassing is. De AP zegt dat een werkgever gps of track-and-trace in een auto van de zaak mag plaatsen, maar alleen onder de voorwaarden van de AVG en als het noodzakelijk is.

Verplichte systemen tegenover een vrijwillige tracker

De AP maakt een belangrijk onderscheid. In bedrijfswagens kunnen wettelijk verplichte volgsystemen, zoals een tachograaf of een systeem voor tolheffing, niet worden geweigerd of uitgezet. De werkgever moet de verzamelde gegevens wel zorgvuldig beveiligen en direct wissen zodra ze niet meer nodig zijn.

Een tracker die niet wettelijk verplicht is, mag de werkgever alleen gebruiken als hij daar een geldige reden voor heeft en die afweegt tegen de privacy van de werknemer. De wettelijke plicht rechtvaardigt dus de tachograaf, maar niet automatisch een extra fleettracker.

Waar een werkgever aan moet voldoen

Op basis van de richtlijnen van de AP komt het neer op deze stappen:

1. Gerechtvaardigd belang. De werkgever moet een gerechtvaardigd belang hebben en kunnen onderbouwen dat de tracker noodzakelijk is. Dat belang moet zwaarder wegen dan de privacy van de werknemers. Denk aan diefstalbeveiliging van dure wagens, ritplanning of veiligheid van alleenwerkende chauffeurs.
2. Instemming van de ondernemingsraad. Heeft het bedrijf een OR, dan vraagt de werkgever vooraf instemming voor een regeling voor controle van personeel, zoals een personeelsvolgsysteem.
3. DPIA bij stelselmatige monitoring. Bij grootschalige verwerking of stelselmatige monitoring van werknemers met gps-trackers moet de werkgever eerst een DPIA (een gegevensbeschermingseffectbeoordeling) uitvoeren. Is die niet verplicht, dan raadt de AP in het OR-privacyboekje aan om toch een privacyrisicobeoordeling te doen, als onderdeel van goede bedrijfsvoering.
4. Informeren. Werknemers moeten vooraf weten dat er een tracker in de auto zit, wat er wordt vastgelegd, waarom, en hoe lang de gegevens worden bewaard.
5. Beveiligen en wissen. Locatiedata worden goed beveiligd en gewist zodra het doel is bereikt.
6. Delen met klanten alleen als het nodig is. Werkgevers mogen bijvoorbeeld de actuele locatie van een bezorger alleen aan klanten doorgeven als dat noodzakelijk is voor de dienstverlening. Toestemming van de werknemer is hier geen geldige grondslag, omdat een werknemer niet echt vrij is om te weigeren.

Dat laatste punt geldt breder. Een handtekening van een werknemer onder een trackerclausule lost de privacyvraag meestal niet op. De werkgever moet het gebruik zelfstandig kunnen rechtvaardigen.

Privéritten in de auto van de zaak

Gebruiken werknemers de bedrijfsauto ook privé, dan weegt hun privacybelang tijdens privétijd meestal zwaarder. Bij veel bedrijven kunnen werknemers de tracker tijdens privéritten uitzetten. Voor leasebedrijven en fleetmanagers is dat een praktische oplossing: je behoudt de zakelijke registratie, zonder dat je weet waar een medewerker in het weekend boodschappen doet.

Werknemer en twijfel je of de tracker in je leaseauto aan de regels voldoet? Vraag je werkgever naar het privacybeleid en de bewaartermijn. Komt je daar niet uit, dan kun je de OR inschakelen of een klacht indienen bij de AP.

Connected cars: de auto die zelf je locatie deelt

Veel moderne auto's hebben geen losse tracker nodig. Ze sturen zelf locatie- en rijgegevens naar de fabrikant of naar een app. Ook hier geldt de AVG. De AP legt uit dat fabrikanten van connected vehicles onder meer moeten zorgen voor gegevensminimalisatie, doelbinding, beveiliging en duidelijke informatie over wat ze verzamelen en met wie ze het delen. Bij sommige systemen moet je toestemming geven, en die toestemming moet je altijd weer kunnen intrekken. Niet-verplichte systemen moet je zelf aan of uit kunnen zetten.

In de praktijk betekent dit: kijk in het infotainmentmenu en in de app van het merk welke diensten aan staan. Zet uit wat je niet gebruikt. Meer achtergrond over de risico's van slimme auto's lees je in ons artikel over je slimme auto als spion.

Auto kopen of verkopen: let op de tracker en de data

Bij de overdracht van een auto wordt een tracker vaak vergeten. Dat kan voor beide partijen vervelend uitpakken. De verkoper kan na de verkoop nog zien waar de auto rijdt, en de nieuwe eigenaar wordt zonder het te weten gevolgd.

Als koper

• Vraag het gewoon. Vraag de verkoper of dealer of er een aftermarket tracker, een alarmsysteem met gps of een gekoppelde app aanwezig is.
• Controleer de apps van het merk. Laat de verkoper zijn account ontkoppelen van de auto. Koppel daarna je eigen account en controleer welke gebruikers nog toegang hebben.
• Kijk bij verdachte omstandigheden extra goed. Een losse tracker op een onlogische plek, zoals met tape onder de bumper of achter een bekleding, past niet bij een normaal alarmsysteem. Een verborgen tracker kan ook betekenen dat de auto onder financiering staat of al eens is gezocht. Controleer dan zeker of de auto niet als gestolen staat geregistreerd. Hoe dat werkt, lees je in onze uitleg om te checken of een auto gestolen is.
• Neem een aanwezig systeem bewust over. Is er een goede tracker ingebouwd, dan is dat een pluspunt tegen diefstal. Zorg dan dat het abonnement, de simkaart en het account op jouw naam komen.

Als verkoper

• Zeg je abonnement op of zet het over naar de koper.
• Verwijder de auto uit je apps en wis opgeslagen ritten en locaties, ook in het infotainmentsysteem.
• Meld het aan de koper. Zo voorkom je dat je na de verkoop nog locatiegegevens van een ander ontvangt. Op dat moment ben je niet meer de eigenaar, en volg je dus iemand anders.

Als dealer of leasebedrijf

Voor bedrijven die auto's inruilen of terugnemen geldt hetzelfde, maar dan op schaal. Leg in je inname- en afleverproces vast dat trackers worden gecontroleerd, accounts worden ontkoppeld en locatiedata worden gewist. Zo beperk je je AVG-risico en lever je een auto af waar de nieuwe eigenaar zonder zorgen in rijdt.

Wat mag wel en niet: overzicht per situatie

Ons perspectief: volg je auto, niet de mensen erin

We zien dagelijks hoe auto's in Europa worden gestolen, doorverkocht en soms jaren later weer opduiken. Een gps-tracker kan dan het verschil maken. Toch merken we dat de discussie over trackers vaak de verkeerde kant op gaat: van beveiliging naar controle van mensen. Dat is precies waar de wet de grens trekt, en we vinden dat terecht.

Onze les uit de praktijk: begin bij de auto zelf. Weet je zeker dat de auto die je koopt niet gestolen is, dat de kilometerstand klopt en dat er geen openstaande terugroepacties zijn, dan heb je de grootste risico's al afgedekt. Daarna kies je een beveiliging die past bij jouw auto en jouw gebruik, en ben je open naar iedereen die erin rijdt. Een tracker die iedereen kent, beschermt. Een tracker die niemand kent, levert vooral problemen op.

Daarom bewaken we na een check de auto zelf, via registers en diefstaldatabases, en niet de bestuurder. Zo houd je zicht op wat er met je auto gebeurt, zonder dat je iemands privacy raakt.

— Mo

Je auto controleren en bewaken zonder tracker

Niet iedereen wil een tracker inbouwen. Met CarTrace controleer je met één kenteken de historie, kilometerstand, diefstalstatus, terugroepacties, APK en marktwaarde van een auto. Dat combineren we uit Europese registers, keuringsdatabases en diefstalregisters, en onze AI-assistent Leo vertaalt de uitkomst naar concrete waarschuwingen en advies.

Start met de gratis kentekencheck of de gratis controle op gestolen voertuigen. Wil je meer diepgang, dan kies je een uitgebreid rapport: Standard voor € 19, Premium voor € 49 of Urgent voor € 99, telkens eenmalig. Bekijk de verschillen op onze pagina met tarieven. Met Mijn garage blijft je auto na de check gevolgd op relevante veranderingen. En wil je dieven vooraf afschrikken, dan zijn onze afschrik-stickers verkrijgbaar voor € 7,90 per stuk.

Veelgestelde vragen

Mag ik een gps-tracker in mijn eigen auto plaatsen?

Ja. Staat de auto op jouw naam, dan mag je een tracker gebruiken voor legitieme doelen zoals diefstalpreventie of rittenregistratie. Rijden anderen ook in de auto, vertel het hen dan vooraf. Zo blijft het een beveiligingsmiddel en geen manier om iemand te controleren.

Is het strafbaar om een tracker onder de auto van iemand anders te plaatsen?

Zonder bewijsbare toestemming van de bezitter is het in principe verboden, en iemand heimelijk volgen kan strafbaar zijn. Of het in jouw situatie een strafbaar feit is, hangt af van de omstandigheden. Vermoed je dat er een tracker op jouw auto zit, laat die dan niet zomaar verdwijnen, maar meld het bij de politie.

Mag mijn werkgever zien waar ik rijd met mijn leaseauto?

Alleen als de werkgever daar een gerechtvaardigd belang voor heeft, de noodzaak kan onderbouwen en jou vooraf heeft geïnformeerd. Heeft het bedrijf een OR, dan moet die vooraf instemmen. Tijdens privéritten weegt jouw privacy meestal zwaarder, en vaak kun je de tracker dan uitzetten.

Hoe lang mogen locatiegegevens worden bewaard?

De AVG noemt geen vast aantal dagen. Gegevens mogen niet langer worden bewaard dan nodig voor het doel waarvoor ze zijn verzameld, en moeten daarna worden gewist. Een werkgever moet die bewaartermijn vooraf vastleggen en aan werknemers kunnen uitleggen.

Wat doe ik met een tracker als ik mijn auto verkoop?

Zeg het abonnement op of draag het over aan de koper, ontkoppel de auto van je apps en wis opgeslagen locaties. Meld de koper wat er in de auto zit. Blijf je na de verkoop locatiegegevens ontvangen, dan volg je een auto die niet meer van jou is.

Bronnen

• Autoriteit Persoonsgegevens: Volgsystemen in het vervoer
• Autoriteit Persoonsgegevens: Controle van werknemers
• Autoriteit Persoonsgegevens: Controle van werknemers op afstand
• Autoriteit Persoonsgegevens: Voorwaarden voor controle werknemers
• Autoriteit Persoonsgegevens: Doorgeven van personeelsgegevens
• Autoriteit Persoonsgegevens: Het OR-privacyboekje
• Autoriteit Persoonsgegevens: Connected vehicles en privacy
• AD: Een tracker onder iemands auto plaatsen, mag dat zomaar?

Aanbevelingen

• SearchMap – Weet waar u moet zoeken
• Kaart gestolen auto's – autodiefstal in Europa