Een goede proefrit begint al voordat je instapt. Je checkt het kenteken thuis, je maakt een afspraak voor een koude motor en je rijdt minstens een halfuur over verschillende soorten wegen. Daarna loop je de auto nog een keer na voordat je over de prijs praat. Hieronder vind je de volledige checklist per fase, met de punten die kopers het vaakst vergeten: de verzekering tijdens de rit, de kilometerstand, een eventueel rijverbod en de kosten die de verkoper niet mag bijrekenen.
TL;DR
- Check het kenteken voor de afspraak. Kijk of de kilometerstand logisch is, of de auto verzekerd is, of er geen rijverbod op zit en of hij niet als gestolen staat geregistreerd.
- Vraag om een koude motor en rijd minstens 30 minuten. Neem stad, provinciale weg en snelweg mee in je route.
- Test systematisch: starten, schakelen, sturen, remmen (ook een noodstop op een veilige plek), geluiden en alle knoppen en lampjes.
- Kijk na de rit opnieuw onder de motorkap en onder de auto en vergelijk de kilometerteller met de papieren.
- Praat pas daarna over de prijs. Verplichte kosten horen al in de advertentieprijs te zitten.
Inhoudsopgave
- Voor de afspraak: check het kenteken thuis
- De afspraak: zo plan je een goede proefrit
- Checklist bij de auto: voordat je wegrijdt
- Checklist tijdens het rijden
- Na de proefrit: wat je controleert voordat je tekent
- Particulier of autobedrijf: de verschillen bij een proefrit
- Zo bereid je de proefrit voor met CarTrace
- Ons advies: de proefrit is een controle, geen kennismaking
- Veelgestelde vragen
- Bronnen
Voor de afspraak: check het kenteken thuis
De meeste problemen met een occasion zie je niet tijdens de rit, maar wel in de gegevens achter het kenteken. Doe deze check dus voordat je een afspraak maakt. Zo voorkom je dat je voor niets naar de andere kant van het land rijdt.
Wat het kenteken je vertelt
Met de kentekencheck van de RDW vraag je gratis een deel van de voertuiggegevens op van auto's die in Nederland geregistreerd staan. Let vooral op deze punten:
- Kilometerstand. De RDW laat de geregistreerde tellerstanden zelf niet zien, maar geeft wel een oordeel of de kilometerstand logisch is. Is de laatst geregistreerde stand lager dan de stand daarvoor, dan is dat onlogisch. Dat oordeel is alleen gebaseerd op metingen vanaf 1 januari 2014.
- Rijverbod (vroeger WOK-status). Na schade of een technisch gebrek kan een auto een verbod voor rijden over de weg krijgen, bijvoorbeeld na een zware aanrijding of een politiecontrole. De auto mag dan pas weer de openbare weg op nadat hij is goedgekeurd. Een proefrit is in dat geval dus niet toegestaan.
- Verzekering. In de voertuiginformatie zie je of er een verzekering op het kenteken staat. Staat er geen verzekering op, maak dan geen proefrit.
- APK-vervaldatum. Loopt de APK binnenkort af, dan weet je dat er een keuring aankomt. Vraag of de verkoper die nog laat doen.
- Bijzonderheden en diefstal. Controleer of de auto niet als gestolen staat geregistreerd en of er opmerkingen bij het voertuig staan.
- Kloppen de basisgegevens? Vergelijk merk, model, kleur, brandstof en datum eerste toelating met de advertentie. Een afwijking is een reden om vragen te stellen.
Wil je weten hoe je deze gegevens leest, dan legt ons artikel over het OVI van de RDW per veld uit wat het betekent. In wat je gratis kunt opvragen bij de RDW, en wat niet lees je waar de grenzen van die gratis check liggen.
Extra let op bij een importauto
Bij auto's uit het buitenland ontbreekt de volledige kilometerhistorie vaak in het Nederlandse register. De RDW raadt daarom aan om zelf naar bewijs te zoeken, zoals onderhoudsfacturen, het onderhoudsboekje of een registratie in het Digitale Service Register (DSR). Komt de auto uit België, vraag dan naar de Car-Pass. Vraag de verkoper deze stukken al bij het maken van de afspraak mee te nemen.
Vragen die je vooraf stelt
Stel deze vragen telefonisch of per bericht. Het antwoord zegt vaak al veel:
- Hoe lang heeft u de auto al, en waarom verkoopt u hem?
- Waar is de auto onderhouden? Mag ik die garage bellen?
- Zijn er onderhoudsfacturen en is het onderhoudsboekje compleet?
- Heeft de auto schade gehad, en is die hersteld?
- Zijn er twee sleutels?
- Wilt u de motor koud laten tot ik er ben?
De afspraak: zo plan je een goede proefrit
Een korte rondje om de wijk is niet genoeg. Een grondige proefrit duurt minimaal 30 minuten, en het advies is om te starten met een koude motor. Een koude motor laat beter zien hoe de auto start en verbergt minder: sommige gebreken vallen weg zodra de motor op temperatuur is.
Plan daarom zo:
- Kies een moment bij daglicht en droog weer. Lakschade, deuken en roest zie je dan veel beter.
- Neem iemand mee. Een tweede persoon let op dingen die jij mist en kan buiten staan terwijl jij de lampen test.
- Neem je rijbewijs en een zaklamp mee. Met een zaklamp kijk je onder de auto en in de wielkasten.
- Stippel een route uit met stadsverkeer, een provinciale weg, een stuk snelweg en als het kan een slecht wegdek of drempels.
- Leg de kilometerstand vast voordat je wegrijdt. Maak een foto van het dashboard.
Verzekering tijdens de proefrit
Dit punt vergeten veel kopers. Koop je van een particulier, dan rijd je in de auto van iemand anders. Check dus vooraf of de auto verzekerd is en ga nooit rijden als dat niet zo is. Spreek ook af wat er gebeurt als er tijdens de rit iets misgaat, en vraag bij je eigen verzekeraar na of je zelf gedekt bent als je in een andere auto rijdt. Koop je bij een autobedrijf, vraag dan hoe de auto tijdens de proefrit verzekerd is en onder welke voorwaarden.
Checklist bij de auto: voordat je wegrijdt
Neem tien tot vijftien minuten om de auto stilstaand te bekijken. Doe dit voordat de motor draait.
Buitenkant
- Lak: kleurverschillen tussen panelen, overspuitnevel op rubbers of ruiten.
- Naden tussen motorkap, deuren en kofferklep: zijn ze overal even breed?
- Deuken, krassen en roest, vooral bij de wielkasten, dorpels en onderkant van de deuren.
- Ruiten: sterretjes of barsten in de voorruit.
- Banden: profiel, gelijkmatige slijtage, hetzelfde merk op één as, en de bouwdatum op de zijkant.
- Velgen: stoeprandschade of vervormingen.
- Lampen: koplampen, achterlichten, richtingaanwijzers en remlichten. Laat je meegenomen hulp kijken.
Onder de motorkap
- Olie op de peilstok: niveau en kleur.
- Koelvloeistof: niveau, en geen olieachtige laag.
- Lekkages: vocht rond de motor of vlekken op de grond waar de auto stond.
- Voel of de motor echt koud is. Is hij warm terwijl je om een koude motor vroeg, vraag dan waarom.
Binnenkant
- Slijtage aan stuur, pook, pedalen en bestuurdersstoel. Past die bij de kilometerstand?
- Geur: vocht of schimmel kan wijzen op lekkage of waterschade.
- Stoelen: kun je een goede zitpositie vinden, en werkt de verstelling?
- Zicht rondom: dode hoeken, spiegels, achteruitkijkcamera.
- Elektrische ramen, centrale vergrendeling, spiegelverstelling.
- Airco en verwarming: wordt het echt koud en warm?
- Kofferbak: reservewiel of bandenreparatieset, krik, en vocht onder de vloer.
- Sleutels: werken beide sleutels?
Wil je dieper ingaan op de techniek, lees dan onze gids over motor, remmen, accu en banden controleren.
Checklist tijdens het rijden
Laat de radio uit. Je wilt alles horen wat de auto doet. Werk de rit in vaste stappen af.
- Starten. Start de koude motor. Start hij direct? Hoor je getik, gerammel of piepen? Gaan alle waarschuwingslampjes na het starten uit?
- Stationair draaien. Laat de motor even draaien. Loopt hij rustig, zonder te schudden? Komt er blauwe, witte of zwarte rook uit de uitlaat?
- Wegrijden en schakelen. Bij een handgeschakelde auto: grijpt de koppeling niet te hoog en gaan de versnellingen soepel in? Bij een automaat: schakelt hij zonder schokken of vertraging?
- Stadsverkeer. Let op de besturing bij lage snelheid, het geluid bij drempels en of de motor niet inhoudt bij optrekken.
- Provinciale weg. Trekt de auto recht? Laat het stuur kort los op een veilig stuk recht wegdek. Trekt hij naar één kant, dan kan er iets mis zijn met de uitlijning of ophanging.
- Snelweg. Accelereer stevig. Trekt de auto gelijkmatig door? Hoor je wind- of bandengeruis, of trillingen in het stuur bij hogere snelheid?
- Remmen. Remt de auto recht, zonder piepen of trillen in het pedaal? Maak op een veilige, lege plek een noodstop, alleen als er niemand achter je rijdt.
- Bochten en slecht wegdek. Hoor je kloppen of kraken? Dat kan wijzen op versleten ophangingsdelen.
- Bediening. Test cruise control, navigatie, telefoonkoppeling, ruitenwissers en parkeersensoren.
- Parkeren. Draai het stuur helemaal naar links en rechts. Hoor je geknars of getik?
Noteer alles wat je opvalt, ook kleine dingen. Die lijst gebruik je straks bij het gesprek over de prijs.
Extra bij een elektrische auto of hybride
Bij een elektrische auto is de State of Health (SoH) van de accu een van de belangrijkste punten. Dat percentage laat zien hoeveel van de oorspronkelijke accucapaciteit nog over is. Vraag om een uitlezing of rapport van de accu. Let tijdens de rit op hoe snel de geschatte actieradius daalt, test de regeneratieve remwerking en vraag of je de laadklep en laadkabel kunt controleren. Onze lijst met 12 dingen die je checkt bij een tweedehands elektrische auto gaat hier verder op in.
Na de proefrit: wat je controleert voordat je tekent
De rit is klaar, maar de checklist nog niet. Laat de motor draaien en loop nog één keer rond de auto.
- Lekkages. Kijk onder de auto. Een warme motor lekt sneller dan een koude.
- Waarschuwingslampjes. Branden er lampjes die eerder uit waren?
- Geur en rook. Ruik je brandende olie of koelvloeistof?
- Kilometerstand. Vergelijk de teller met je foto, met de onderhoudsfacturen en met het oordeel van de RDW.
- Papieren. Kloppen het kenteken en het chassisnummer op de auto met de kentekencard? Staat de verkoper als eigenaar geregistreerd?
De prijs: wat er wel en niet bij mag komen
Koop je bij een autobedrijf, dan moet je de auto kunnen kopen voor de advertentieprijs. Verplichte kosten, zoals transportkosten, leges en een afleverbeurt, moeten daar al in zitten. De verkoper mag ze niet achteraf optellen. Optionele extra's, zoals luxe vloermatten, mogen wel apart, maar dan moet vooraf duidelijk zijn dat ze optioneel zijn.
Garantie en gebreken na aankoop
Vraag bij een autobedrijf welke garantie je krijgt en zet die afspraken op papier. Blijkt een product na aankoop niet te zijn wat je mocht verwachten, dan heb je volgens ConsuWijzer vaak recht op gratis herstel of een deel van je geld terug. Twijfel je na de proefrit over de technische staat, laat de auto dan vóór aankoop nakijken door een onafhankelijke monteur. Bij grote twijfels over je rechten na de koop, bijvoorbeeld bij een verborgen gebrek, kun je bij het Juridisch Loket of een rechtsbijstandsverzekeraar terecht.
Particulier of autobedrijf: de verschillen bij een proefrit
| Punt | Particulier | Autobedrijf |
|---|---|---|
| Verzekering tijdens de rit | Check zelf of de auto verzekerd is en maak afspraken over schade | Vraag hoe de auto tijdens de proefrit verzekerd is |
| Koude motor | Vraag erom bij de afspraak | Vraag erom bij de afspraak |
| Onderhoudshistorie | Vaak alleen facturen en boekje | Vaak ook een overzicht uit het eigen systeem |
| Advertentieprijs | Onderhandelbaar, geen vaste regels voor bijkomende kosten | Verplichte kosten horen in de advertentieprijs |
| Garantie | Meestal niet, tenzij afgesproken | Vraag welke garantie je krijgt, op papier |
| Bewijs bij problemen later | Zwakker, leg afspraken schriftelijk vast | Consumentenrechten bij gebreken |
Welke van de twee je ook kiest: de kentekencheck vooraf en de checklist tijdens de rit zijn hetzelfde. Ons stappenplan van advertentie tot tenaamstelling zet alle stappen van de aankoop op een rij.
Zo bereid je de proefrit voor met CarTrace
Met de gratis kentekencheck van CarTrace zie je in één overzicht de RDW-gegevens, de APK, de diefstalstatus en een indicatie van de waarde. Je kunt ook direct controleren of een auto als gestolen is gemeld. Wil je meer zekerheid voordat je een afspraak maakt, dan kies je een uitgebreid rapport: Standard voor € 19, Premium voor € 49 of Urgent voor € 99, telkens eenmalig. Op de overzichtspagina met alle rapporten zie je wat er per rapport in zit.
Onze AI-assistent Leo vertaalt de gegevens naar concrete aandachtspunten, zodat je weet waar je tijdens de proefrit extra op moet letten. En heb je de auto gekocht, dan volg je hem in Mijn garage, zodat je relevante wijzigingen niet mist.
Ons advies: de proefrit is een controle, geen kennismaking
We zien het vaak: kopers die vooral letten op hoe een auto voelt, en pas na de koop ontdekken wat er in de gegevens stond. Een onlogische kilometerstand, een eerdere schade of een APK die net is verlopen. Die informatie had er al die tijd gestaan.
Daarom draaien we de volgorde om. Eerst het kenteken, dan de proefrit. Wie vooraf weet wat er in de registers staat, gaat met gerichte vragen naar de afspraak. Staat er bijvoorbeeld een schade in de historie, dan kijk je extra naar de lak en de naden aan die kant. Komt de auto uit het buitenland, dan vraag je vooraf naar facturen. En zie je een rode vlag, dan hoef je helemaal niet te rijden.
Dat is ook waarom we Europese registers, keuringsgegevens en diefstalregisters samenbrengen in één platform. Een Nederlandse check vertelt je veel, maar niet alles over een auto die eerder in een ander land reed. Leo zet die gegevens om in waarschuwingen die je tijdens de proefrit meteen kunt gebruiken. Je hoeft geen monteur te zijn om de goede vragen te stellen.
Tot slot: laat je niet opjagen. Een verkoper die geen tijd heeft voor een halfuur rijden met een koude motor, geeft je daarmee ook informatie.
— Mo
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt een goede proefrit?
Reken op minimaal 30 minuten rijden, plus tijd om de auto vooraf en achteraf stilstaand te bekijken. In een halfuur kun je stad, provinciale weg en snelweg combineren. Een kort rondje van tien tot vijftien minuten is te weinig om verborgen gebreken te merken.
Hoe lang mag je rijden met een proefrit?
Dat spreek je af met de verkoper. Er is geen vaste duur, maar een verkoper die een serieuze koper maar een paar minuten laat rijden, is een reden om voorzichtig te zijn. Vraag bij het maken van de afspraak om een rit van minstens een halfuur.
Wat check ik met het kenteken voor een proefrit?
Kijk of de kilometerstand logisch is, of de auto verzekerd is, of er geen verbod voor rijden over de weg op zit en wanneer de APK verloopt. Controleer ook of de auto niet als gestolen staat geregistreerd en of de gegevens kloppen met de advertentie. Dat kan gratis via de RDW of via de kentekencheck van CarTrace.
Waarom moet de motor koud zijn bij een proefrit?
Een koude motor laat zien hoe de auto echt start. Sommige problemen, zoals een moeizame start, getik of rook uit de uitlaat, vallen minder op zodra de motor warm is. Vraag daarom bij de afspraak of de verkoper de auto vooraf niet laat draaien.
Mag ik een proefrit maken in een auto zonder verzekering?
Nee, rijd nooit in een auto die niet verzekerd is. Check vooraf in de kentekengegevens of er een verzekering op het kenteken staat. Bij een particuliere verkoper spreek je ook af wie verantwoordelijk is als er tijdens de rit schade ontstaat.
Bronnen
- RDW: tips als u een tweedehands auto gaat kopen
- RDW: controleer of uw kilometerstand logisch is
- RDW: keuren na verbod voor rijden over de weg
- Waar moet je op letten bij een proefrit?
- ACM ConsuWijzer: rijklaarkosten in de advertentieprijs
- ACM ConsuWijzer: product met klein foutje