Je checkt de identiteit van een autoverkoper door drie dingen naast elkaar te leggen: zijn legitimatiebewijs, de papieren van de auto en de gegevens van de auto zelf. Spreek af op het woonadres van de verkoper, vraag zijn rijbewijs of paspoort te zien en noteer het nummer. Vergelijk daarna het chassisnummer (VIN) met de kentekencard en controleer het kenteken in de registers. Betaal pas als alles klopt, en dan via de bank en nooit contant. Hieronder lees je per stap waar je op let, welke signalen op oplichting wijzen en wat je doet als iets niet klopt.
Kort samengevat
- Zie de verkoper thuis en vraag zijn rijbewijs of paspoort. Noteer het nummer, maar stuur zelf nooit een kopie van je eigen ID.
- Leg legitimatie, kentekencard en auto naast elkaar. Het VIN in de auto moet gelijk zijn aan het VIN op de papieren.
- Check het kenteken vooraf. Staat bij 'Tenaamstelling mogelijk?' een 'nee', dan kan de auto niet worden overgeschreven, bijvoorbeeld omdat hij als gestolen staat geregistreerd.
- Betaal per bank en schrijf samen over, online of bij een kentekenloket.
- Gaat het mis? Bel direct je bank, verzamel bewijs en doe aangifte bij de politie.
Inhoudsopgave
- Waarom de identiteit van de verkoper zo belangrijk is
- Zo controleer je de verkoper, stap voor stap
- Is de verkoper ook echt de eigenaar?
- Welke gegevens moeten op elkaar aansluiten
- Waarschuwingssignalen bij contact met een verkoper
- Veilig betalen en overschrijven
- Voor dealers en leasemaatschappijen
- Onze kijk op de identiteitscheck
- Check de auto voordat je de verkoper ontmoet
- Wat doe je als er iets niet klopt?
- Veelgestelde vragen
- Bronnen
Waarom de identiteit van de verkoper zo belangrijk is
Bij een occasion van een particulier koop je niet alleen een auto, je koopt ook het verhaal van de verkoper. Klopt dat verhaal niet, dan loop je meer risico dan alleen een slechte koop.
De RDW beschrijft twee vormen van fraude waarbij de identiteit van een auto wordt vervalst. Bij omkatten krijgt een gestolen auto het voertuigidentificatienummer van een schadeauto die niet meer te herstellen is. Bij klonen kopiëren oplichters de gegevens van een auto die nog gewoon rondrijdt. Het kentekenbewijs en de kentekenplaten zijn dan vals of vervalst, zo legt de RDW uit.
In beide gevallen werkt de oplichting alleen als de verkoper zelf ook een vals verhaal heeft. Daarom is de identiteitscheck van de verkoper geen formaliteit. Het is het moment waarop een vals verhaal meestal uitkomt: een naam die niet bij het adres past, een legitimatie die hij niet wil laten zien, of papieren die niet bij de auto horen.
Er is nog een tweede risico: oplichters zijn niet alleen uit op je geld, maar ook op je gegevens. Opgelicht?! waarschuwt dat kopers vaak om een kopie van hun paspoort of ID-kaart worden gevraagd, en dat die kopieën daarna bij andere oplichtingszaken worden gebruikt.

Zo controleer je de verkoper, stap voor stap
Werk deze stappen in volgorde af. De eerste stappen kun je thuis doen, nog voordat je een afspraak maakt.
- Check het kenteken uit de advertentie. Kijk of merk, model, kleur en bouwjaar overeenkomen met wat de verkoper zegt. Let vooral op de vraag 'Tenaamstelling mogelijk?'. Volgens de RDW betekent een 'nee' dat de auto niet kan worden overgeschreven, bijvoorbeeld omdat hij als gestolen of geëxporteerd staat geregistreerd. Met onze gratis kentekencheck zie je RDW-gegevens, APK en diefstalstatus op één plek.
- Check de contactgegevens van de verkoper. Via de checkfunctie van de politie zie je of een rekeningnummer, telefoonnummer, e-mailadres of website al als negatief bekendstaat.
- Vergelijk de prijs. Ligt de vraagprijs duidelijk onder die van vergelijkbare auto's, wees dan extra kritisch. De politie zegt het simpel: is iets te mooi om waar te zijn, dan is dat meestal ook zo.
- Spreek af op het woonadres van de verkoper. Dat is een advies van de RDW. Een afspraak op een parkeerplaats, bij een tankstation of "bij een vriend" geeft je geen enkel houvast over wie de verkoper is.
- Vraag zijn rijbewijs of paspoort en noteer het nummer. Kijk of de foto bij de persoon past en of de naam overeenkomt met de naam uit de advertentie en het gesprek.
- Laat de verkoper de auto uitleggen. De RDW raadt aan de eigenaar de bediening van de auto te laten toelichten. Iemand die de auto al jaren rijdt, weet waar de knoppen zitten en kent de eigenaardigheden van de auto. Wie aarzelt bij de basisbediening, heeft de auto misschien pas kort.
- Vergelijk het VIN. Zoek het nummer dat in de carrosserie is ingeslagen en leg het naast het VIN op de kentekencard. Ze moeten exact gelijk zijn.
- Controleer of de papieren compleet zijn. Bij een kentekencard hoort een tenaamstellingscode van 9 cijfers. Bij een ouder papieren kentekenbewijs moet het volledige bewijs aanwezig zijn.
Wil je alle stappen van advertentie tot overschrijving op één rij? Gebruik dan onze checklist voor een tweedehands auto.
Is de verkoper ook echt de eigenaar?
Een echte legitimatie bewijst nog niet dat de auto van deze persoon is. Iemand kan heel goed zijn eigen rijbewijs laten zien en toch een auto verkopen die niet van hem is. Let daarom op deze punten.
De verkoper heeft de papieren zelf in handen. Om een kenteken over te schrijven heeft de verkoper volgens de RDW een geldige kentekencard en de complete, geldige tenaamstellingscode nodig. Ontbreekt een van beide, of "komt de code later", dan kan de verkoop niet op een normale manier worden afgerond.
De verkoper gaat mee naar het kentekenloket. De RDW raadt aan de verkoper mee te laten gaan naar het loket waar het kenteken op jouw naam wordt gezet. Een verkoper die hier steeds een reden voor heeft om het niet te doen, geeft je een duidelijk signaal.
Verkoopt iemand de auto namens een ander? Denk aan een zoon die de auto van zijn vader verkoopt, of een kennis die "het regelt" voor iemand in het buitenland. Dat kan eerlijk zijn, maar het maakt jouw controle lastiger. Vraag in dat geval om de eigenaar zelf te spreken en hem bij de overschrijving te laten zijn. Lukt dat niet, dan heb je geen manier om te controleren of de eigenaar echt akkoord is.
Het verhaal past bij de historie. Vraag hoe lang de verkoper de auto heeft en vergelijk dat met de datum van de laatste overschrijving uit de kentekencheck. Zegt hij dat hij de auto al vijf jaar rijdt, terwijl de laatste overschrijving een paar weken geleden was, vraag dan door.
Welke gegevens moeten op elkaar aansluiten
De kracht van een identiteitscheck zit in het vergelijken. Eén document zegt weinig. Drie bronnen die naar elkaar verwijzen, zeggen veel.
| Wat je vergelijkt | Waar je het vindt | Wat moet kloppen |
|---|---|---|
| Naam van de verkoper | Rijbewijs of paspoort, advertentie, berichten | Dezelfde naam overal, foto past bij de persoon |
| Adres | Afspraaklocatie, gesprek | De afspraak is op het woonadres van de verkoper |
| VIN | Ingeslagen in de auto, kentekencard | Exact hetzelfde nummer |
| Kenteken | Platen, kentekencard, registers | Gegevens van de auto passen bij merk, model en kleur |
| Tenaamstellingscode | In bezit van de verkoper | Compleet, 9 cijfers |
| Overschrijfbaarheid | Kentekencheck | 'Tenaamstelling mogelijk?' staat op 'ja' |
| Historie | Kentekencheck, onderhoudsboekje | Laatste overschrijving en kilometeroordeel passen bij het verhaal |
Zie je één afwijking, dan is dat niet meteen een bewijs van fraude. Maar laat je niet met een smoes afschepen: vraag om uitleg en controleer die uitleg.
Waarschuwingssignalen bij contact met een verkoper
Oplichters gebruiken steeds dezelfde trucs. Let op deze signalen, vooral als je er meer dan één tegelijk ziet:
- De verkoper is moeilijk bereikbaar of wil alleen via een chatapp contact.
- Hij stelt een vreemde afspreeklocatie voor, of wil helemaal niet afspreken.
- De prijs is opvallend laag en er is "veel interesse", dus je moet snel beslissen.
- De papieren zijn niet compleet of de code "ligt nog bij de bank".
- Hij wil een aanbetaling vooraf, contant geld of een betaling naar een buitenlandse rekening. Opgelicht?! meldt dat betalingen bij deze fraude altijd naar buitenlandse rekeningen gaan en het geld snel cash wordt opgenomen.
- Hij vraagt om een kopie van jouw paspoort of ID-kaart.
Dat laatste verdient extra aandacht. De politie adviseert om nooit een kopie van je legitimatie te sturen naar een koper of verkoper, ook geen 'veilige' kopie waarop delen onleesbaar zijn gemaakt. Met zulke kopieën kunnen criminelen op jouw naam andere fraude plegen, tot leningen en contracten aan toe. Hoe lastig dat achteraf is, lees je in deze uitleg over identiteitsdiefstal met een autolening.
Let ook op het omgekeerde signaal. Opgelicht?! wijst erop dat oplichters vaak op elke vraag een perfect antwoord hebben. Verloopt alles té soepel, dan is dat juist een reden om extra alert te zijn.
Veilig betalen en overschrijven
Heb je de verkoper en de auto gecontroleerd, dan volgt het moment waarop het meeste geld verloren gaat: de betaling. Houd deze volgorde aan.
- Leg de afspraken vast. Zet prijs, kilometerstand, bekende gebreken en de datum van overdracht in een koopovereenkomst. Neem ook het nummer van de legitimatie van de verkoper op.
- Betaal niet vooruit. Het uitgangspunt is dat je betaalt bij levering. Volgens de ANWB mag een verkoper een aanbetaling vragen, maar wettelijk maximaal 50% van de koopprijs, en vooruitbetalen blijft een risico.
- Betaal via de bank, niet contant. Dat is het advies van de RDW. Een bankoverschrijving laat een spoor na. Bij een verkoop via een platform adviseert de politie een betaalmethode met kopersbescherming te gebruiken.
- Schrijf samen over. Dat kan online of bij een kentekenloket. Als koper heb je volgens de RDW een geldig legitimatiebewijs nodig, je bent 18 jaar of ouder (16 bij een brommer) en je staat met een woon- of briefadres in Nederland in de BRP. Regel je verzekering op tijd, want de auto staat direct na de overschrijving op jouw naam.
- Geef de verkoper het vrijwaringsbewijs. Als verkoper is dit je bewijs dat je niet meer aansprakelijk bent voor wat er met de auto gebeurt. De ANWB raadt aan het goed te bewaren.
Koop je een occasion in Duitsland, dan werkt de omschrijving daar met andere instanties en formulieren. Zo ziet het online inschrijven van een occasion in Duitsland eruit, inclusief de documenten die je daar nodig hebt.
Ben je zelf de verkoper?
De identiteitscheck werkt ook andersom. Ook als verkoper wil je weten wie er voor je staat. Stuur geen foto van je kentekencard of tenaamstellingscode naar een geïnteresseerde: dat zijn precies de gegevens die nodig zijn om de auto over te schrijven. Geef de auto, de sleutels en de papieren pas mee als het geld echt op je rekening staat. Vertrouw daarbij niet op een screenshot van een betaling, want zo'n afbeelding is eenvoudig na te maken.
Voor dealers en leasemaatschappijen
Voor bedrijven is de identiteitscheck geen advies maar een plicht. Wie een auto op naam zet of een proefrit aanbiedt, moet het legitimatiebewijs controleren, meldt de RDW. Die biedt daarvoor een online leermodule waarin je leert of een rijbewijs, paspoort of ID-kaart echt en geldig is, of het document hoort bij de persoon die voor je staat, en wat je doet als je een vals document aantreft.
Bij RDW-erkende bedrijven ligt de lat nog iets hoger. Volgens het toezichtbeleid van de RDW controleer je het originele, geldige Nederlandse rijbewijs van de persoon die de auto op naam krijgt. Hij tekent de wilsverklaring onder jouw toezicht. Is de koper een rechtspersoon, dan controleer je het rijbewijs van de tekenbevoegde en het uittreksel van de KvK. De RDW benadrukt dat de nieuwe eigenaar verantwoordelijk wordt voor motorrijtuigenbelasting, verzekering en APK. Een fout bij de tenaamstelling raakt dus meteen iemand anders.
Voor dealers, leasebedrijven en platforms bieden we ook data-integratie, zodat voertuiggegevens direct in je eigen proces beschikbaar zijn.
Onze kijk op de identiteitscheck
De meeste kopers controleren de auto grondig en de verkoper nauwelijks. Dat begrijpen we: een vriendelijke verkoper en een nette auto geven snel een goed gevoel. Maar bij omkatten en klonen ziet de auto er juist normaal uit. Het verschil zit in de gegevens.
Daarom vinden wij dat de identiteitscheck begint vóór de afspraak. Wie vooraf weet of de auto als gestolen staat geregistreerd, of hij kan worden overgeschreven en hoe vaak hij van eigenaar is gewisseld, stelt bij de verkoper betere vragen. Dan hoor je ook sneller wanneer een antwoord niet klopt.
Dat is waarom we Europese registers, keuringsdatabases en diefstalregisters op één platform samenbrengen. Onze AI-adviseur Leo vertaalt die gegevens naar concrete waarschuwingen, zodat je geen expert hoeft te zijn om een afwijking te zien. En na de aankoop houden we de auto voor je in de gaten, zodat je ook later op de hoogte bent van relevante veranderingen.
Mo
Check de auto voordat je de verkoper ontmoet
Begin met onze gratis kentekencheck: je ziet direct de RDW-gegevens, de APK, de diefstalstatus en een indicatie van de waarde. Met de gratis controle op gestolen voertuigen zoek je ook in diefstalregisters.

Wil je meer zekerheid voordat je betaalt, kies dan een uitgebreid rapport: Standard kost €19, Premium €49 en Urgent €99, telkens eenmalig. Bekijk de verschillen op onze pagina met rapporten en prijzen. Na de koop voeg je de auto toe aan Mijn garage en stel je je vragen aan Leo, onze AI-autoadviseur.
Wat doe je als er iets niet klopt?
Klopt de identiteit van de verkoper niet, of kan hij niet uitleggen waarom de papieren niet bij de auto passen, stop dan de aankoop. Je hoeft niemand een verklaring te geven.
Heb je al betaald en vertrouw je het niet meer, handel dan snel:
- Bel direct je bank. Hoe sneller je belt, hoe groter de kans dat een betaling nog kan worden tegengehouden.
- Verzamel bewijs. De Fraudehelpdesk noemt onder meer bankafschriften, een screenshot van de advertentie, e-mails, brieven en opgenomen gesprekken. Een WhatsApp-gesprek moet je exporteren, een screenshot daarvan is niet geldig.
- Doe aangifte bij de politie. De Fraudehelpdesk helpt je de juiste gegevens te verzamelen en het aangifteformulier volledig in te vullen, zodat de politie de aangifte direct kan opnemen.
- Meld de verkoper bij het platform waar je de advertentie vond, zodat andere kopers gewaarschuwd worden.
Vermoed je dat de auto gestolen is, lees dan hoe je checkt of een auto gestolen is en neem contact op met de politie.
Veelgestelde vragen
Mag ik de legitimatie van een particuliere verkoper vragen?
Ja. De RDW raadt het zelfs aan: vraag naar het rijbewijs of paspoort en noteer het nummer. Een eerlijke verkoper begrijpt dat. Weigert hij, dan is dat een reden om niet verder te gaan.
Moet ik zelf een kopie van mijn ID sturen als de verkoper daarom vraagt?
Nee. De politie adviseert om nooit een kopie van je legitimatie te sturen, ook geen afgeschermde kopie. Je laat je ID pas zien bij de overschrijving, aan het loket of via DigiD.
Wat betekent 'Tenaamstelling mogelijk? nee' bij een kentekencheck?
Dan kan de auto niet op jouw naam worden gezet. Volgens de RDW kan dat komen doordat de auto als gestolen of geëxporteerd staat geregistreerd. Koop zo'n auto niet tot de reden duidelijk en opgelost is.
Hoe weet ik of het VIN echt is?
Vergelijk het nummer dat in de carrosserie is ingeslagen met het VIN op de kentekencard en in de registers. Zie je sporen van slijpen, lassen of een nieuw plaatje, of wijken de nummers af, koop de auto dan niet en meld het bij de politie.
Bronnen
- RDW: Tips als u een tweedehands auto gaat kopen
- RDW: Kenteken overschrijven op naam van een persoon
- RDW: Online leermodule legitimatiemiddelen controleren
- RDW: Toezichtbeleid erkenninghouders, keurmeesters en technici 2026
- Politie: Tips om veilig te handelen op het internet
- Opgelicht?!: Pas op voor frauduleuze autoverkopers
- ANWB: Koopovereenkomst
- ANWB: Auto verkopen, wat heb je nodig?
- Fraudehelpdesk: Voorbereidingsdocument voor aangifte
